Każdy chciałby mieszkać w ładnych czystych i schludnych dzielnicach. Każdy lubi, gdy na podwórkach i ulicach panuje porządek. Każdy lubi…, ale czy każdy z nas dba o czystość i porządek na ulicach, czy miejscowościach w których mieszka? Utrzymanie czystości i porządku w gminach jest ustawowym obowiązkiem zarówno władz gminnych jak i mieszkańców, czyli nas wszystkich. Obowiązek ten nakłada ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2005 r. Nr 236, poz. 2008 z póź. zm.). Pomimo tego, że ustawa ta obowiązuje od 13 września 1996 roku, czyli prawie 13 lat, to patrząc na otoczenie i na poszczególne posesje widać, że nie każdy wie, jaki jest zakres obowiązków właściciela nieruchomości.

Po pierwsze należy ustalić, co mamy na myśli mówiąc „właściciel nieruchomości”. Cytując punkt 4 artykułu 2 ustawy należy wiedzieć, że przez pojęcie właściciela nieruchomości rozumie się także:
„…współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.”

Czyli jeśli nawet nie jesteśmy właścicielem danej nieruchomości, a jedynie nią zarządzamy na różnych zasadach np.: dzierżawimy lub wynajmujemy, spoczywają na nas takie same obowiązki jak na właścicielu. A to właśnie właściciel nieruchomości w pierwszym rzędzie odpowiada za czystość i porządek na terenie swojej posesji i wokół niej.

W jaki sposób zapewnić porządek i czystość na terenie posesji?
Pytanie na pozór proste, ale czy na pewno…
Podstawowe obowiązki spoczywające na właścicielu nieruchomości opisane są w artykule 5 rozdziału 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Przede wszystkim zarządca, czy właściciel nieruchomości jest obowiązany wyposażyć swoją posesję w urządzenia do zbierania odpadów komunalnych, czyli odpadów powstających w gospodarstwie domowym. Urządzenia te (np.: pojemniki lub kontenery) powinny być utrzymane w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (art. 5, ust. 1,    pkt 1). Podobnie jak w urządzenia do zbierania odpadów, właściciel nieruchomości, zobowiązany jest podłączyć posesję do istniejącej sieci kanalizacyjnej, chyba że jest to niemożliwe, wówczas nieruchomość musi być wyposażona w szczelny, bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe tzw. szambo lub przydomową oczyszczalnię ścieków (ust.1, pkt 2).

Czy wystarczy dbać o porządek i czystość wyłącznie na terenie własnej nieruchomości?
 Na pewno nie. Zgodnie z ustawą (art. 5, ust. 1, pkt  4.) również uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników leżących bezpośrednio przy granicy nieruchomości należy do jej właściciela, chyba że na tym chodniku utworzony jest płatny parking samochodowy.

Jak pozbyć się odpadów?
Sposób zbierania odpadów komunalnych, oraz gromadzenie w zbiornikach bezodpływowych nieczystości ciekłych powstających na terenie nieruchomości, określają zapisy w tzw. „Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy”. Regulamin taki jest aktem prawa miejscowego (prawa obowiązującego wyłącznie w danej gminie) uchwalonym przez radę gminy (art. 4). Prawidłowo zebrane odpady komunalne i nieczystości ciekłe, należy przekazywać specjalistycznym firmom posiadającym zezwolenie na odbiór odpadów i opróżnianie zbiorników bezodpływowych. Odbiór odpadów komunalnych jest płatny, a cena uwarunkowana jest od ilości i częstotliwości opróżnianych pojemników. Zgodnie z ostatnią zmianą ustawy górne stawki opłat ponoszonych za wywóz odpadów i nieczystości ciekłych ze zbiorników bezodpływowych, uchwalane są przez radę gminy (art. 6 ust. 2).

Warto zauważyć, że w naszych pojemnikach aż 45% pojemności zajmują opakowania ze szkła, papieru lub plastiku, które można posegregować i pozbyć się ich poprzez wrzucanie do specjalnych pojemników do segregacji. Zatem prowadząc selektywną zbiórkę odpadów, które powstają w każdym domu, możemy zmniejszyć ilość i częstotliwość wywożonych z naszej nieruchomości odpadów.

O czym warto wiedzieć, i co nas czeka, gdy nie wywiążemy się ze swoich obowiązków?
Służby gminne (straż miejska lub gminna) ma prawo sprawdzić czy właściciel nieruchomości posiada aktualną umowę z firmą wywozową i opłacone rachunki za usługę (art. 6 ust. 1). W przypadku braku takiej umowy i rachunków powstaje podejrzenie, że właściciel nieruchomości pozbywa się odpadów w sposób nieprawidłowy, inny niż jest to określone w ustawie i regulaminie gminnym.

Wobec takich właścicieli zostaje wszczęte postępowanie administracyjne, które skutkować może decyzją, w której zostaje zobowiązane do uiszczenia opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych. Niestety grozi też takim właścicielom kara grzywny lub inna zgodnie z przepisami Kodeksu Wykroczeń (art. 10).

Przygotowała: Agnieszka Witkowska